Heatwave Alert Chandrapur: 21 मे ऑरेंज अलर्ट, 4 दिवस उष्णतेची लाट

उन्हाळ्याच्या या दिवसांत शरीरातील पाण्याचे प्रमाण टिकवून ठेवणे सर्वात महत्त्वाचे असते, त्यामुळे तहान लागलेली नसली तरीही प्रत्येकाने दर अर्ध्या तासाने नियमितपणे पाणी पिण्याची सवय लावून घेतली पाहिजे. दुपारच्या कडक उन्हात, विशेषतः दुपारी १२ ते दुपारी ४ या वेळेत अत्यंत महत्त्वाचे काम असल्याशिवाय घराबाहेर पडणे पूर्णपणे टाळावे. जर काही अपरिहार्य कारणास्तव बाहेर जावेच लागले, तर स्वतःच्या संरक्षणाची पूर्ण तयारी ठेवावी. बाहेर पडताना डोके पूर्णपणे झाकेल अशी टोपी, छत्री किंवा पांढऱ्या रंगाचा शेला अथवा दुपट्टा वापरावा. उन्हात काम करावे लागत असल्यास चेहरा आणि डोके ओल्या कापडाने झाकून घ्यावे, जेणेकरून थेट उन्हाचा फटका बसणार नाही. या काळात हलके, पातळ, सच्छिद्र आणि प्रामुख्याने पांढऱ्या रंगाचे सुती किंवा खादीचे कपडे घालण्याला प्राधान्य द्यावे, ज्यामुळे शरीराला जास्त उष्णता जाणवत नाही.

प्रवासाला निघताना किंवा कामाच्या ठिकाणी जाताना आपल्यासोबत पिण्याच्या पाण्याची बाटली आवर्जून ठेवावी. शरीरातील पाण्याचे आणि क्षारांचे प्रमाण कमी होऊ नये म्हणून केवळ साधे पाणी पिण्यासोबतच ओआरएसचे द्रावण, लिंबूपाणी, ताक, लस्सी यांसारख्या आरोग्यदायी द्रवपदार्थांचे सेवन वाढवावे. याउलट, शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी करणाऱ्या गोष्टी जसे की मद्य, चहा, कॉफी आणि कार्बोनेटेड शीतपेये दुपारच्या वेळेस पिणे पूर्णपणे टाळले पाहिजे. आहाराच्या बाबतीतही विशेष दक्षता घेणे गरजेचे आहे. उन्हाळ्याच्या दिवसांत अन्न लवकर खराब होत असल्याने शिळे अन्न खाणे पूर्णपणे टाळावे, तसेच पचनास जड असणारे आणि उच्च प्रथिनयुक्त पदार्थ खाणे टाळून हलका आहार घ्यावा.

घरातील वातावरण थंड ठेवण्यासाठी देखील नागरिकांनी योग्य ते उपाय करावेत. दिवसा सूर्यप्रकाशापासून बचावासाठी घरातील खिडक्यांना गडद रंगाचे पडदे, शटर किंवा सनशेडचा वापर करावा, तर रात्रीच्या वेळी थंड हवा येण्यासाठी खिडक्या उघड्या ठेवाव्यात. घरामध्ये कुलर, पंखे किंवा वातानुकूलन यंत्रणा म्हणजेच एसीचा योग्य पद्धतीने वापर करून घर थंड ठेवावे. कामाच्या ठिकाणी काम करणाऱ्या कामगारांना थेट सूर्यप्रकाशाचा संपर्क येणार नाही अशा सूचना द्याव्यात आणि दुपारी १२ ते ४ या अत्यंत उष्णतेच्या वेळेत श्रमाची किंवा शारीरिक कष्टाची कामे करणे शक्यतो थांबवावे.

या तीव्र उष्णतेच्या काळात घरातील संवेदनशील घटकांची म्हणजेच गरोदर महिला, वयोवृद्ध नागरिक, आजारी व्यक्ती आणि लहान मुले यांची विशेष काळजी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. मानवाप्रमाणेच मुक्या प्राण्यांनाही उन्हाचा त्रास होतो, त्यामुळे आपल्या पाळीव प्राण्यांना व गुरेढोरांना उन्हात उभे न करता सावलीत बांधावे आणि त्यांना पिण्यासाठी मुबलक व स्वच्छ पाणी उपलब्ध करून द्यावे. उन्हामुळे जर कोणाला अचानक चक्कर आली, अस्वस्थ वाटू लागले किंवा उष्माघाताची लक्षणे दिसू लागली, तर अजिबात वेळ न घालवता त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. उष्माघात झालेल्या व्यक्तीला तात्काळ जवळच्या शासकीय आरोग्य केंद्रात किंवा रुग्णालयात दाखल करून त्याच्यावर तातडीने उपचार सुरू करावेत. चंद्रपूर जिल्हा प्रशासनाने नागरिकांना आवाहन केले आहे की, या नैसर्गिक आपत्तीच्या काळात सर्वांनी सतर्क राहून प्रशासकीय नियमांचे पालन करावे आणि स्वतःसोबतच आपल्या संपूर्ण कुटुंबाची काळजी घ्यावी.